Вурӈи тыԓәс (Вороний месяц)

  • Автор: Айпин Еремей
  • Язык произведения: Хантыйский
  • Перевод: Айпин Еремей
  • Жанр: Рассказы
  • Год: 1983

Поддержи проект, расскажи о нас в соцсетях

Вступай в группы библиотеки народов Севера и Дальнего Востока

 Мәӈ Вурӈи өӽәттә таӽият йәмат ԓаӽләксув. Ԓӱв морты войӽәт сарпинә йӱӽәтԓ, оԓәӈ мӓләӈк ӄăтԓәтнат – апрель тыԓәснә. у ԓат и тыԓәс «Вурӈи тыԓәсӽә» нӓмты. Вурӈи йӱәттә таӽия әнтә төп мәӈ ӄутув, а ньөмрәӽ пухәԓ ньăлӄәԓ. Әй ӄоты па ӄотнам, әй пуӽәԓи па пуӽәԓнам уминт кöԓ мәнԓ: «Вурӈи йӱӽәт!» «Вурӈи ӓт!» «Вурӈи морты мәӽи пәрӽи йӱӽәт!» Вурӈи мәӈ пуӽԓув ӄуиӈнә вўԓ. Әй юӽи па юӽа ԓатԓ. Тул-пул амп мөӄәт өрӽәԓтәӽ. Ԓитә ўтат кәнцәӽтәмин, уминт пут ӄари маӽәԓты суцәӽтәԓ. Ыԓә Көмлаӽтәм сăвнәтанӽәт ылпинам йәмӽә иӽиԓәԓ. Па латнә ньўԓнат өнтәӄапә кӱрнат таӽпи кирәӽтәԓԓаԓ. Па мәта имиты уминт ньăви өнтәӄапә ӄуԓ пул тутә вӓр төяԓ. Но ицәк кыәм пыр ырап ныӈәтнә ԓӱв и вӓрәлнам ăԓэ ԓэйәԓԓи. Вурӈи мәӈ пуӽԓувнә мосмин тўи. Ԓӱв ăԓә мәӽинә вўԓ. Мӓрә йăӈӄиԓмаԓ пырнә вөԓтә таӽиԓа йӱӽәт. Пуӽәԓ нөӄ маӽәԓ – кацәӈ ўт әйнам вөԓтә таӽиԓнә мӱвә әнтә. Пуӽәԓ нөӄ маӽәԓтаԓ пырнә, уминт ԓөпас өнтәӄапә кӱм виньәпа ымәԓ панә сӱйԓәӽ-кәйԓәӽ мӓрә пухәԓнам ԓэйԓәӽтәԓ. Ԓӱв мӱв иԓԓи нөмәӄсәԓ?! Уԓәӈ ӄуԓнә тўӈәмтәԓи, ӽўԓнә вуԓи. Ма сахитпам, ԓӱв әнтә туӽԓәӈ войӽәт, а ӄăнтәӽ яӽ вөԓтә вӓр иԓԓи нөмәӄсәх. Мәӽэв арит йăӄӄәӈ ԓат иԓԓи. Ницә мәӈ сирәп яӱԓув иԓԓи. Ницә ма вөԓтә вӓрам иԓԓи. енә сӱйԓәӽ-кәԓәӽ пан әким мӓры төп йăӄӄәӈ ԓат иԓԓи нөмәӄсәԓи. Мәӈ Вурӈи мустэв. Ницә у вӓр пәтан – ԓўв тави мӓлǝhк туӽ. Ар тави вӓр ԓÿв – Вурhи Тыԓсǝтнǝ – нөӄ ӓтǝԓ. Оԓǝh мӓлǝhк. Оԓǝh тfви йиԓǝh. Оԓǝh ԓўhтǝм лотǝт. Оԓǝh ԓўԓǝм йǝhк. Оԓǝh омтǝм веԓи мөӄǝт. Оԓǝh ӓттǝ тfви пөм тўйǝт. Оԓǝh тfви ньfӽ. Әйнам – оԓǝh ԓатнǝ. Мǝh ӄутыв Вурhия йǝмат ньөлӄиԓǝӽ. Аhкем уминт ньfвмǝԓ:  - Тfви муцǝ ԓиԓǝhки вуԓув – Вурhинǝ йÿхтоюв… Панǝ fлǝ ǝнǝԓ ԓиԓǝпат ԓаԓпǝԓ. Ма ҷу ԓатнǝ нөмǝӄсǝм, Вурhи ǝнтэм вўԓ ӄунтǝ, мǝh тfви муцǝ ǝнтǝ вўԓув, Вурhи Тыԓǝс ǝнтǝ йÿӽǝт, тfвия ǝнтǝ питув. Но Вурhи вǝԓэ ǝнтǝ йимǝh, а fлǝ войǝӽ. иминт тўӽԓǝh войǝӽ ǝнтǝ цымǝл мǝh вөнтԓувнǝ-ньөрǝмԓувнǝ. Панǝ ма аhкем пырита йǝӽǝм: – Аhки, вǝԓэ Вурhи йǝм войǝӽ? – Йǝм, – ястǝӽ ԓÿв. – А мÿват йǝм? – Мÿват? Аhкем йонттǝ утǝли ухǝԓ нөӄ ньўӽтǝӽ, мантэмнам пырнǝ ма ньǝhиԓам-өпиԓамнам пан няҷиликкǝ ньfвǝм: – Вурhи… ӄfнтǝк ӄө сӓма питтǝ таӽия ньөлӄиԓǝԓ. – Ӄўԓнǝ ньөлӄиԓǝԓ? – Ӄўԓнǝ ӄfнтǝк ӄө ньөлӄиԓǝԓ – ԓÿв йитǝхинǝ, – ястǝӽ ԓÿв. Ма ǝймǝтԓипǝ ǝнтǝ тўhǝмтǝм. Пан аhкемнам ястǝм: – Ӄаҷа Вурhи иԓԓи ясǝh яста… Аhкем онтǝпнǝ ԓойэӽтǝ Оля ньǝhемнам ӓнкрǝмтǝӽ пан ясǝh уԓǝhтǝӽ: – Вурhи нÿh Оля ньǝhеԓа йÿхтǝм таӽия ǝҷǝ йǝмат ньөлǝӽ… Ма сÿйԓǝӽ-кǝйԓǝӽ ӄөԓǝнтǝм. Ӄfнтǝӽ яӽ саӽит, ньfвǝм аhкем, cӓма питǝм неврем ўтǝт, кацǝн, cўӽ-нюр – мǝтаԓи мустǝмин кӧтǝhты төйта мустǝԓ. Уԓǝh вицǝпǝ суhӄԓǝӽ таӽинǝ вўԓǝт, уԓǝh лfӄ-пөм кÿтнǝ ǝнтǝ кӧрӽиԓǝт. Ҷу вӓр пǝтан, уԓǝh ай неврема атǝм ǝнтэм вўԓ. Ицǝк ай неврема мосԓǝӽ ўтǝт ҷуминт иԓǝ яӽ йfhӄиԓԓǝӽ тахия пөнԓат өнтǝӄапǝ ыӽǝтԓат. у лат неврем онтǝп-сfвǝн цӓп ӄойԓǝӽ таӽия ыӄӄǝтǝԓи. Аhкǝԓ пўрǝӄа. Әнтǝпǝ ўхǝр, ǝнтǝпǝ няӽǝԓ аhкǝԓ пўрǝӄа. Уԓǝh тÿԓǝӽан цоӽǝт унта ǝнтӓ пӓнт. Ма нөмԓаӽтэм, ҷиминт аhкǝԓ мǝh ǝҷǝ төйԓув. Тўӽнам мин Лиза өпемнат Оля ньǝhимǝн йǝhки цӓпǝт аԓԓǝмǝн. Аhкем, мант цӓпи сfвǝннат тўӽнам киттаԓнǝ, ястǝԓ, уԓǝh мǝнтам саӽит цӓп ыԓǝ ǝнтǝ пиӽтǝм – ньǝhилэма атǝмӽǝ ǝнтǝ питтаӽǝ. Цӓп аhкԓǝԓи маӽǝԓты ыӄӄǝты. Пан цӓпи пай тўйǝhӄǝ нөӄнам мǝн, алǝ тўйǝh нюки ӄот. А Вурhи, морты мǝӽи йÿӽиттаԓ ԓатнǝ, ҷи пÿмǝh цӓпи пайнǝ кÿрӽǝԓ пÿмǝԓтǝԓ. Еӽԓи ӄfтԓǝтнǝ. Ԓÿв вǝԓэ морты войӽǝт кÿтнǝ оԓǝh ԓатнǝ йÿӽǝтԓ, апрель тыԓǝснǝ, мÿв ԓатнǝ мӓлǝhк кfтԓǝт кÿты еӽԓи ӄfтԓǝт ӓтǝӽԓǝԓǝт. Пан ԓÿв кÿрӽǝԓ потԓихǝн. Ар йÿт мӓрǝ, кацǝh тfвнǝ морты мǝӽи йÿхǝттаԓ ԓатнǝ, Вурhи пÿмǝh цӓпи пая ымǝԓ пан ястǝԓ: – Уԓǝh йǝмат ар неврем сӓма питԓ, ҷут вицǝ ма кÿрӽǝԓам пÿмǝԓтǝтǝ таӽи вөԓ! иминт кӧԓәтнат ԓÿв әй цӓпи вантәӈи па цӓпи вантәӈа ԓатәԓ. Сÿйәӈ-кәйәӈки әй, кимәтмәт, ӄeԓмәт… Ай неврем йÿхәттә таӽия ньөлӄиԓәԓ. и йăӈӄиԓтаԓ саӽит, ԓÿв виӽәԓ: – Ваӄ-ваӄ, ваӄ- ваӄ, ваӄ- ваӄ!.. Сÿвәснә, морты мәӽнам мәнтә йәтаԓ ԓатнә, ԓÿв әә йăӄӄәӈ ԓатнам ястәԓ: – Уԓәӈ ма йăӈӄиԓтам мӓрә ар ай неврем тэм мәӽа йÿхәтԓ – тăвин ма сурхәԓам пÿмәԓтәтә таӽи вөԓ! ут пырнә ньөлӄәм сÿйнат виккәтәԓ: – Ваӄ-ваӄ!.. Ваӄ- ваӄ!..  Ма панә пә аӈкем пырипәм: – А Вурӈи ма тэм мәӽа йÿхәтмам таӽия әә ньөләӄ? – Нÿӈ ӄўԓнә нөмәӄсән?! Өөс, ньөләӄмаԓат… – Әнтә ма вәԓэ кыәм пыр тăви ӄўӽ ӄăтәԓнә сӓма питәм. у ԓатнә пÿмыӈ мурт вўԓ, Вурӈи кÿрӽән әнтә путыӽән…  – eнә, нÿӈ ол ӄыәм пыр ӄўӽ ӄăтәԓнә сӓма питән, – ястәӽ аӈкем. – А сÿвәснә ӄуԓӽа онтәпнә умсән Вурӈи морты мәӽнам мәнта ыӽәма. Ԓÿв кÿрӽәԓ у ԓатнә путыӽән. Нÿӈ и тăвин онтәпнә умсән, мәта ԓатнә Вурӈи морты мәӽи йÿӽәт. Пан пўрӄиӽә йәӽ. Пан йиԓ пӓләк тарәм вотӽә йәӽ. Паӈә па морты войӽәт пәрӽинам кирәӽԓәт, пўмәӈ мә Ԓÿв пӓләкнам. Төп Вурӈи әнтә кирәӽԓәӽ. Ԓÿв вуйтәӽ – нÿӈнә кÿрӽәл пÿмәԓтәԓиӽән… А Вурӈи, мукем цоӽтәт-вотәтнә пә әнтә сӓӈки, ньөлӄәм турнат ньăвмәл: – Ваӄ-ваӄ, ваӄ- ваӄ!.. Йÿвитәӽ, невремәт! Ма ныӈат ԓаӽәԓԓәм!.. Ваӄ-ваӄ!.. ваӄ- ваӄ!.. у ԓат мәӈ пуӽԓув пан мәӈ йăвнув яӽнә Вурӈи мосмин төйԓи, әймәт ԓатнә пә йәмнам панам әнтә вӓрԓи. Ԓÿвә цымәԓ йăӄӄәӈ ԓат ӓнәмтәтә нөмәснат вөԓ. Ԓÿвы вөԓәԓ.  И ма па сӓмнат и Вурӈинам ԓэйәԓта йәӽәм. Тэм Мәӽэва йÿӽәттә кацәӈ ӄăнтәк ӄөнам ньөлӄиԓтә Вурӈинам…
Перевод
Notice: Undefined variable: WORDeditor in /home/l/legendeo/legendeo.beget.tech/public_html/skins/default/index.tpl on line 78