Чаккэ, в’уччин гатвылэн энтпичинэк, ӈанӄо ыччайыйык то чаккэнак Кучг’ыӈанак, г’ам Эчг’эйык тываломын ынпыӄлаволыйыкыӈӄо. Ыллыг’эн ымыӈ ӄайтумгу Чукоткак вэг’ылай тыг’ыла чума. Ятан ыччи йичг’амйитумгын йымайтыгыг’э. Ылла ыныкйичг’ама йымэлэ’нин тыг’ылгыйӈыӈко. Эв’в’ыпа конэлыкэв’лыпав’ӈынэн ӄоен то яваг’ытг’эн.    Титэ чининӈэллы ычгин ниткэгэг’ын, ыллыг’а гайӄыйичг’амйитумга найтатын паёчыпыт ӄоен Чукоткаӈӄо Апоӄв’аямэтыӈ Камчаткайтыӈ. Ӈанко итти майӈыынныбазан. Ӈанӄо-ӄун иткэлг’ын ӈэллы нэкмитын ӄоянмытконвыӈ, тит ниннэв’ кинуӈвав’. Ӈанко эмэн нив’нэв’, тит йылык тойваятсовэтылг’ыӈ. Миӈкые нэллыӄтэнэв’ ӈаей тымъёв’, уйӈэ микынэк эйгулэткэ. Нанмытконав’ ӈанко ӈынвыӄ аммыллыӈэн, амӈыёӄтысячав’ ӄояв’ ӈэлвылг’ыкин. Ӄоянматыплыткок ыллыг’эн йичг’ам лэӄтэ Чукоткайтыӈ, г’атав’ уйӈэ апкийка итти. Тыттэль унмык мыев’ катӄавыӈ ӈанко. Ынин гиллин ӄычвомылечг’ыоттыпэль гыткачыко, чичгытг’улык. Манан лэйвы в’эйчитэ, гивинеӄу ӄонпыӈ ӄоялг’атылг’ын. Ыммэ панэнатвэ, гакаӈылг’анма, титэ чоччымав’ма г’эянвыӈ ӄоята нэллыӄтэтын ынин йичг’амйитумгын ӄэтыӄычвойтыӈ. Ӈанко-ӄун уттыпиль чыгэли чичгытг’улык. Мылечг’атэ ӈанко, ыньӈыг’ан паёчатэ. Вы’՚аёк ӈанэн инэччий. Г’ам ыммэ дянот ынпыӄлаволыӈ н’эв’г’эну гэйыллин В’эӄолынаӈ. Еӄин кокэтог’ыӈнэн Ататынак: «Ӄок алыляки, алылямчикылг’ин ӄив’в’айин, ӈаден В’эӄуль. Ӄок янот колё гэчычгыллин Тыӈэчейвыӈэ то нилгыӄин». Г’ам ӈанко эньпич еппы нытуйӄин, нинэлыг’уӄин, эчгывэлолг’ын. Вэтатэ ӄояв’ъепылг’о В’эӄулынэк. Нинг’ыӄин, нытг’ив’ӄин гиллин. Ченэнкэнаӈ то ӄояӈ куекэтгутвиӈыӈ, тит ӈано омакаӈ ӄояк итык нинг’ыӄин. Анонаӄо, ӈэйӈэйнеӄу то аляняӄу увик куенкэтгутвив’ӈынин. Эчги манаӈ микынэк гэйгулэлин, йынны ӈаен. Йытг’эннин ылла, тыттэль г’эӈг’элу йыччынин. То ыннэӈчеӈ лыг’ук иви ынкыӈ, гачоччымг’ав’ гатвата ӈанӄо-ыно тыенгынтэвэтги. Аму ӈанко ылла уйӈэ алмалав’ка итти. Гымлэ кивыӈ Атат: «Амин, гэлӄылин ӄэйлы ӈанэнямкэтыӈ. И, ӈано гаӈволэн ӈанӄо уӈэлйив’лылг’этык, мыев’ ныкэтгуӄин. То ӈано кочг’ыльв’ыелг’атыӈ г’аг’ата уӈэлйив’лылг’этык. Ыннин ӈано кутаньгийкипӈынин ынтэ. Ӈанко мыев’ колё янот ӈано кывуэльг’анаӄо, нымэйыӈӄин». Выг’аёк гытга. Вутӄытвик, ныкита ымыльг’этыӈ гыг’уев’лин йыг’илгын, эньпичитэ экминнин уетик то этынэн ыммэ. Еӄкэ кимтиӈнин уетик, тит ӈано в’инву апэлака уетикин. Эньпич етти ямкэтыӈ, г’эйӈэв’нин Ынтэ, ыньӈыг’ан ыммэ ыппулюк мыткуг’эйӈэв’ӈын. Ынно кэмэтг’айпэ то ӈытой. Татанак кив’ӈынин, ӄытвагал то мэтг’аӈ ӄинэкмитги уетикик. Ынно тойэльг’а вагалэ уетикильӄык, г’ам г’оячека увик ӄояно кылганнин. Йыӄулӄиви, йынгынтэвэннин ынно Тэлмаетыӈ. Ӈаен уелг’ын колё ыннанмыллыӈэн мынгытык километрав’ Ачг’айыӈӄо. Ныкиняӄу гайкылав’лэн, г’ам йыӄмитив’ эмэт гапкийлин ченэнямкыӈ. Вэтга гав’энвэпылэнав’, г’атав’ напкав’нав’ г’алапык. Нэлэг’ун ятан ыннэн г’уемтэ’՚илг’ын гэв’инвэллин гэйӄыуетикилг’ын. Янот айӈон ятан ныкэтгуӄинэв’ то нинг’ыӄинэ’՚ коймайтылаӈ. Ынпыӄлаволо копанэнатвылаӈ, ӈэвэӄ напкавын г’алапык то йынтайлык явалэйтыӈ, эльг’а ынинэну кунг’элыӈ. Ӈэвэӄ-ыно ӈанко нанг’ыг’алапын эньпич, ӄыём ныг’итын мучгин эньпич. Нанг’ынмон. Ыньӈыг’ан-ӄун Ынтэнак то Татанак мую найтоламык, мыев’ итти эньпич нинг’ыӄин, ныкытгэмӄэн, кыкэтгуӄин. Титэ йыӄмитив’ эньпичитэ ятвынэн ыммэ лыгэяйтыӈ, ымоӈ эмэв’йичвын аӈъялай. Ыньӈыг’ан Тилмэйык г’уеви тойяйычг’ын. Еӄин иви Атат: «Гымык лиги тыкулӈыӈын, накотвыӈын мыев’ Тилмэйылг’э. Гапкийлинат ӈано иннеткин ыннин Ив’кавав’ яӄам-ӈано кимыльв’ийилг’атыӈ. Энвилкину гэлэлин, мыев’ этун нэейкылэлг’эньӈынэт». Г’ояв’лай йичг’аму, чаккэв’. Ӈыячгаё ыпполёма вэг’ылай. Ӈанко тата вэтатэ Тэлыччак. Алкылнин, ыно ыммэнак Гычгол-Поӄачак этонэн кмиӈын. Йиг’этык, тэг’и аму г’ылв’ыек тылэй энвылымчыкэ, тит лы’ук кмиӈын, эейвэӄ ёг’ынэн ятан мэлгынвын. Акык виг’и то эмэт нэнкэнгэвын. Ӈанӄо майӈаллай чаккэ Куч’ыӈа, гыччи В’ачаӈа, гыммо Омдяв’иӈын то чаккэпэль В’альку. Эньпич китыӈ янотылг’о чав’чывэн ӄояв’ъепылг’эн, микыйык амкумг’у нэлӈын мойкыӈ нутэнут, ӄояв’, кмэӈын, мойыкйылӈыкмэӈыӈ, тит мочгынан мынг’ыгыйипикынав’ ыччу. Ӈанӄо ӄояв’ ниткэнэв’. Мучгинэв’ пэнинэлг’у эв’лай: «Гаеёлӈывота Ӄояв’ то кытол элумӈычг’эткэ!». Ӄачгывачг’ыӈ нэйылнэв’ ӄояв’. Эчги таг’этвэлай митычг’у ӄояв’ъепылг’о. Туйг’уемтэ’илг’у коялгыллаӈ городэтыӈ гаймат гатвагаллэнав՚ компютергэӈкы. В’отӄо-ӄун ыччу ниӈуйӄинэв’, в’аччылылалг’о, нэлэйтиӄинэв’ юнэтык нутэк. Кояпылв’ынтолаӈ, тит вилэтык ею, актыка аплыпылв’ынтыка.  То этг’о пэнинэлг’у гив’линэв’, ӄолэнэтыӈ г’уемтэв’илг’у яӈойтывэлаӈ то ымоӈ йынны наянтыгэваньӈын еӄин тэйкык. Ятан яӈволаӈ ивык, еӄин тэйкык то еӄин эллай янот. Ӈэлвылг’у ятаг’этвэлаӈ. Наянтыгэваньӈынав’, еӄин тэйкык лыгикимитг’ав’, уетику то имы-ею чининкинэв’. Ятан музейык япаёчаллаӈ то нэегитэйкынэв’ еӄин валг’о ыччу, еӄин наяванав’ пэнинэлг’э. Котымӈэв’лаӈ, наконтыгэваньӈынав’. Мынгытык, мынгытык мыллыӈэн гивив’ явал пыче ван эллай ынней, г’ам эчги ӈынвыӄ ею тымӈэв’лай то котымӈэв’лаӈ ӄонпыӈэтоӈ.